Contents
Cựu giám đốc PlayStation, Shawn Layden, đã chia sẻ góc nhìn của mình về việc đóng cửa Sony Japan Studio, cho rằng điều này “không hẳn là một bất ngờ” và ví von quá trình này giống như việc “tỉa một cây bonsai”.
Bối cảnh đóng cửa Sony Japan Studio
Sony Japan Studio từng là mái nhà của nhiều tựa game đình đám làm nên tên tuổi cho PlayStation qua nhiều thế hệ, từ những cái tên kinh điển như Ape Escape, Legend of Dragoon cho đến các kiệt tác được giới phê bình đánh giá cao như Shadow of the Colossus và Gravity Rush. Tuy nhiên, vào năm 2021, studio này đã chính thức bị giải thể trên thực tế, chỉ còn lại Team Asobi, đội ngũ nội bộ đứng sau thành công của Astro Bot, hoạt động độc lập như một studio trực thuộc PlayStation.
Góc nhìn của Shawn Layden: “Không hẳn là bất ngờ”
Trong buổi trò chuyện với IGN Japan tại sự kiện Gamescom Asia, Layden đã thẳng thắn thảo luận về sự kết thúc của Japan Studio và khái niệm “sự trì trệ di sản” (legacy malaise).
[{width=480 height=360}](https://www.youtube.com/embed/B_yjMrzW4EY?autoplay=1 "Click to play video from YouTube")Astro Bot – Trailer công bố game trên PS5 | Xem trên YouTube
“Đó là một điều đáng buồn,” ông nói. “Nhưng không hẳn là một bất ngờ. Tôi quý Allan [Becker, cựu giám đốc Japan Studio], và anh ấy đã làm việc rất chăm chỉ, nhưng có quá nhiều sự trì trệ di sản. Thật khó khăn khi một studio đã không có một cú hit nào trong một thời gian dài, rồi họ quên mất cảm giác đó như thế nào. Bạn biết đấy, nếu bạn có một cú hit, nó giống như ma túy vậy, bạn sẽ theo đuổi cái tiếp theo, phải không? Và nếu bạn không có được điều đó trong một thời gian, bạn sẽ quên mất cảm giác đó, và rồi bạn bắt đầu quên cách để đạt được nó.”
Phép ẩn dụ “tỉa cây bonsai”
Layden tiếp tục phân tích sâu hơn về những lựa chọn mà Sony có thể đã đối mặt liên quan đến tương lai của Japan Studio và giải thích phép ẩn dụ của mình:
“Có lẽ đã có hai con đường. Một là con đường họ đã chọn (đóng cửa). Con đường kia là một chương trình ‘thương cho roi cho vọt’ thực sự. Và có lẽ đó chính là điều mà Team Asobi đang làm. Nó giống như tỉa một cây bonsai, phải không? Bạn cắt tỉa nó về tận gốc và xem liệu bạn có thể phát triển trở lại từ đó hay không.” Phép ẩn dụ này nhấn mạnh việc tinh gọn bộ máy, tập trung vào cốt lõi để tạo nền tảng cho sự phát triển mới, mà Team Asobi chính là hiện thân của hướng đi này.
Bối cảnh hoạt động gần đây của Japan Studio
Thực tế, trước khi đóng cửa, Japan Studio đã có những dấu hiệu chững lại. Năm 2017, họ phát hành Knack 2 và một năm sau đó, Team Asobi (lúc đó vẫn thuộc Japan Studio) ra mắt tựa game VR Astro Bot Rescue Mission. Ngoài những dự án này, studio chủ yếu đảm nhận vai trò hỗ trợ cho các dự án khác và thiếu vắng một dự án bom tấn đủ sức tạo tiếng vang.
Tình hình ngành game Nhật Bản qua lăng kính của Layden
Layden cho rằng vấn đề “trì trệ di sản” không chỉ giới hạn ở Japan Studio mà còn là một thách thức chung “trên toàn thị trường Nhật Bản”. Ông so sánh tình hình với các studio khác tại Nhật Bản, đặc biệt lưu ý quyết định đóng cửa các studio ở nước ngoài của Square Enix là “một bước đi đúng đắn”.
“Nói rộng ra, có rất nhiều đội ngũ tài năng lịch sử, mang tính di sản nhưng đã không nếm trải thành công trong một thời gian và vẫn đang vật lộn để quay trở lại,” ông nhận định về ngành công nghiệp game ở Nhật Bản.
“Nhưng, bạn biết đấy, Capcom đang giải quyết vấn đề đó khá trực tiếp. Tôi nghĩ Sega đang ở một vị thế khá tốt. Bandai Namco cần phải tái cấu trúc một số thứ. Koei Tecmo có thị trường của riêng mình, làm chủ thị trường đó, và họ có vẻ hài lòng với điều đó… Square Enix đã tạo ra bao nhiêu phiên bản FF7 khác nhau?! Tôi nghĩ khi họ từ bỏ tham vọng phát triển/phát hành ở nước ngoài và quay về với những giá trị cốt lõi, đó là một bước đi tốt cho họ, nhưng vẫn sẽ mất một thời gian để họ thoát ra khỏi khó khăn.”
Di sản và Tương lai
Việc đóng cửa Japan Studio để lại nhiều tiếc nuối trong lòng người hâm mộ. Martin Robinson, cựu biên tập viên Eurogamer, đã từng viết bài bày tỏ sự tiếc thương, nhận định rằng “sản phẩm gốc của Japan Studio không thường xuyên và thất thường, điều đó chỉ càng khiến người ta dễ yêu mến nó hơn”.
Hai trong số những thành công lớn nhất của studio là Ape Escape và LocoRoco, cả hai đều được gợi nhắc rất nhiều trong tựa game Astro Bot mới nhất, hiện đang đều đặn phát hành DLC speedrun miễn phí hàng tuần. Sự trỗi dậy của Team Asobi với Astro Bot có thể xem là minh chứng cho hướng đi “tỉa bonsai” mà Layden đã đề cập.
Cũng tại Gamescom Asia tuần trước, Layden đã phát biểu về “sự sụp đổ của sáng tạo” trong ngành công nghiệp game, cho rằng việc chỉ dựa vào các bom tấn AAA là “một bản án tử hình”. Những bình luận này, cùng với góc nhìn về Japan Studio, cho thấy một cái nhìn sâu sắc về những thách thức và sự thay đổi trong ngành game toàn cầu.
Phân tích của Shawn Layden về việc đóng cửa Sony Japan Studio mang đến một góc nhìn thẳng thắn từ một người trong cuộc về những thách thức mà các studio game lâu đời phải đối mặt, đặc biệt là vấn đề “trì trệ di sản”. Phép ẩn dụ “tỉa cây bonsai” không chỉ giải thích cho quyết định khó khăn của Sony mà còn mở ra hy vọng về sự trỗi dậy của Team Asobi như một hướng đi mới, tinh gọn và tập trung hơn. Câu chuyện của Japan Studio là một bài học về sự cần thiết của việc đổi mới và thích nghi trong ngành công nghiệp game đầy biến động. Hãy tiếp tục theo dõi Boet Fighter để cập nhật những Tin Game New nóng hổi nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Shawn Layden là ai?
Shawn Layden là cựu Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Sony Interactive Entertainment America và Chủ tịch của SIE Worldwide Studios, một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành công nghiệp game.
2. Tại sao Sony Japan Studio bị đóng cửa theo lời Layden?
Theo Layden, lý do chính là “sự trì trệ di sản” (legacy malaise), việc studio đã lâu không có một tựa game thành công vang dội (hit), dẫn đến việc họ quên đi cảm giác thành công và cách để đạt được nó.
3. “Tỉa cây bonsai” nghĩa là gì trong ngữ cảnh này?
Layden dùng hình ảnh “tỉa cây bonsai” để mô tả việc tinh giản bộ máy, cắt bỏ những phần hoạt động kém hiệu quả để tập trung nguồn lực vào những mầm non tiềm năng (như Team Asobi) và tạo cơ hội cho sự phát triển mới mạnh mẽ hơn.
4. Team Asobi là gì và có vai trò gì?
Team Asobi ban đầu là một đội ngũ phát triển nội bộ thuộc Japan Studio, nổi tiếng với loạt game Astro Bot. Sau khi Japan Studio tái cấu trúc, Team Asobi trở thành một studio độc lập trực thuộc PlayStation, được xem là hạt nhân kế thừa và phát triển di sản của Japan Studio.
5. Sony Japan Studio đã tạo ra những game nổi tiếng nào?
Một số tựa game nổi tiếng của Japan Studio bao gồm Ape Escape, LocoRoco, Patapon, Gravity Rush, Shadow of the Colossus (remake), The Last Guardian (hợp tác phát triển), và Knack.
6. Layden nhận định thế nào về thị trường game Nhật Bản nói chung?
Ông cho rằng nhiều studio tài năng lâu đời ở Nhật Bản đang gặp khó khăn trong việc tìm lại thành công. Tuy nhiên, ông cũng ghi nhận nỗ lực của Capcom, vị thế tốt của Sega và đánh giá cao quyết định tập trung vào thị trường nội địa của Square Enix.
7. Bình luận khác của Layden tại Gamescom Asia là gì?
Ông cũng bày tỏ lo ngại về “sự sụp đổ của sáng tạo” trong ngành game, chỉ trích việc quá phụ thuộc vào các dự án bom tấn AAA.
